«ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΑΛΑ» ΚΡΙΤΙΚΗ ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

Αµοιβαία τρυφερότητα

Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Δευτέρα 29 Νοεμβρίου 2010 , ΤΑ ΝΕΑ

Ο Γιώργος Μεσσάλας ξαναθυµίζει στο αθηναϊκό κοινό την κωµωδία «Κάτω από τη σκάλα» (του Τσαρλς Ντάιερ)

Δεν είναι πρωτότυπο να ισχυριστεί κανείς πως το µπουλβάρ είναι και πανούργο και ως εκ τούτου ευέλικτο και συχνά πρωτοπόρο στη θεµατολογία του. Παρ’ όλο που η δοµή του, οι τεχνικές του, οι συγκρούσεις του αλλά και το τυπικό του χαρακτηρολόγιο είναι αφοµοιωµένα πλέον και αναγνωρίσιµα ακόµη από το αφελές κοινό, βρίσκει πάντα τρόπους να αιφνιδιάζει, να αλλάζει θεµατολογία, να αλλάζει άξονες και να εκλαϊκεύει θεωρίες, ιδεολογήµατα, µόδες και κώδικες συµπεριφορών και ηθικής. Για αιώνες κύριο θέµα του ήταν το ζεύγος, νόµιµο ή παράνοµο, η απιστία, η αλληλοϋπονόµευση, η µοναξιά του γάµου, τα αδιέξοδα, ο τρίτος, η φυγή, η ερωτική προδοσία, οι αµοιβαίεςψευδαισθήσεις, οι σχέσεις µε τα τέκνα, τους γονείς ή τους συµπέθερους. Ανεξάντλητες οι ίντριγκες, οι παραλλαγές, οι µεταµορφώσεις, τα ηρωικά άλµατα ή οι δειλές υπεκφυγές.

Τα ήθη όµως αλλάζουν, οι ηθικοί κανόνες, τα κοινωνικά στερεότυπα µεταποιούνται, τα κριτήρια συµπεριφορών τροποποιούνται ή ανατρέπονται άρδην και στο άψε – σβήσε το µπουλβάρ ανοίγει νέο δρόµο, εφευρίσκει νέες σχέσεις και απευθυνόµενο στο αστικό κυρίως κοινό επιβάλλει µε την πασίγνωστη αφοπλιστική τουγοητεία τα νέα ήθη και καινοφανείς σχέσεις.

Ετσι στο ανεξάντλητο θέµα του ζεύγους είδαµε την ανατρεπτική του διάσταση.Εγινε οµόφυλο ζεύγος, και είδαµε στη σκηνή το αρχετυπικό τρίγωνο Αδάµ-Εύα-όφις να παίρνει σύγχρονες µορφές: Αδάµ-Αδάµ-όφις ή Εύα-Εύα-όφις. Το διάσηµο ιψενικό τρίγωνο βρικολακιάζει σε νέες εκδοχές, όπου βέβαια ο όφις _ ο πειρατής, ο τρίτος, το αίνιγµα. Το άλλο µετην παρουσία του ή την απουσία του δρα καταλυτικά.

Αλλοτε τα οµόφυλα ζεύγη, κωµικά ή δραµατικά, δοκιµάζονται, παθιάζονται, ερίζουν, ονειρεύονται, χλευάζουν και χλευάζονται, κρίνουν καικρίνονται και άλλοτε εγκαταλείπονται στην ευτυχία µιας πληρότητας ή στην αποτυχία µιας ασυµφωνίας.

Θα ήταν βαρετό να απαριθµήσω πόσα οµόφυλα ζευγάρια, θηλυκά ή αρσενικά, είδαµεστη σκηνή, στην οθόνη, µεγάλη και µικρήή διαβάσαµε στα ροµάντζα και συχνάµε αριστουργηµατικά επιτεύγµατα.

Ο Τσαρλς Ντάιερ είναι ηθοποιός όπωςαρκετοί από τους σύγχρονους συγγραφείς, π.χ. όπως ο Πίντερ. Τα περισσότερα έργα που έγραψε δεν διήρκεσαν για πολύ στη µνήµη πλην της κωµωδίας «Κάτω από τη σκάλα» που είχε την τύχη να πέσει στα χέρια του Πίτερ Χολ που το ανέβασε µε τον µεγάλο ηθοποιό Πολ Σκόφιλντ και τον επίσης σηµαντικό Πίτερ Μαγκί. Σε επαναλήψειςστην Αγγλία και αλλού πρωταγωνίστησε ο έξοχος Αλεκ Γκίνες και ο Πάολο Στόπα ενώ στο σινεµά τους δύο µοναδικούς ρόλους ερµήνευσαν ο Ρίτσαρντ Μπάρτον και ο Ρεξ Χάρισον. Στην Ελλάδα πρωτοπαίχτηκε µε σκηνοθεσίατου αείµνηστου Μίνου Βολανάκη και πρωταγωνιστές τον Γιώργο Μιχαλακόπουλο και τον Γιώργο Μοσχίδη,στην ίδια εύστοχη µετάφραση που παίζεται και τώρα στην «Αλκυονίδα» του Ερρίκου Μπελιέ.

Αν αναφέρθηκα στα διάσηµα κάστινγκ ανάτον κόσµο ήταν για ναθεµελιώσω την άποψη πως το έργο ερεθίζει µεγάλουςδηµιουργούς, προκαλεί σε υποκριτική διείσδυσηκαι διαθέτει τρικούβερτους ρόλους που ωθούν µε ερµηνευτική ξιφοµαχία. Η κωµωδία τουΝτάιερ εξαντλείται στη σχέση δύο ηλικιωµένων µοναχικών ατόµων που ένωσαντις µοναξιές τουγια να µπορέσουν να ανθέξουν τη βιοτή.Σε ολόκληρο το έργο δεν υπάρχει ούτε µια νύξη, έστω και έµµεση, ότι αυτοί οι δύο καραβοτσακισµένοι άντρες, οι αποτυχηµένοι επαγγελµατίες και απωθηµένοι στο περιθώριο της ζωής έχουν ερωτική επαφή ή λειτουργούν ακόµη οι σεξουαλικοί αδένες τους. Είναι ένα κουρασµένο, ξοφληµένο ζευγάρι που σχεδόν καταντά άφυλο, όπως όλα τα γερασµένα ετερόφυλα ή οµόφυλα ζεύγη.

Ζουνµεαναµνήσεις που ωραιοποιούν, συντηρούν ψευδαισθήσεις, προσδοκίες καιφρούδες ελπίδες. Οικαβγάδες τους έχουν έναν µόνο σκοπό, να µείνουν ζωντανοί, να επικοινωνήσουν, να ακούσουν ο ένας τη φωνή του άλλου και να επιβιώσουν µέσω µια προκατασκευασµένης διάστασης απόψεων.

Αναζητούν διέξοδο για να εκδηλωθείη τρυφερότητά τους χωρίς να δώσει την εντύπωση εφηβικής σάχλας, γεροντικού λήρου ή γεροντοκορίστικης µελό σούπας. Χωρίς εξάρσεις, χωρίς έντονα πάθη, χωρίς υπερβολές ο Ντάιερ περιορίζεται σε µιαν αναγνωρίσιµη καθηµερινότητα, πληκτική, µοναχική, θλιβερή αλλά συνάµακαι γενναία, αφού οι φορείς της αντέχουν και χέρι χέρι διαβαίνουν τον αλίµενο ωκεανό.

Ενα θεατρικό κείµενο ευαισθησίας αναγνωρίσιµων συνδρόµων και βαθιάς κατανόησηςγια τα ανθρώπινα.

< INFO

«Κάτω από τη σκάλα» στο Μοντέρνο Θέατρο του Γιώργου Μεσσάλα, στο θέατρο «Αλκυονίς» (Ιουλιανού 42 – 46 και Αριστοτέλους, τηλ.
210-8815.402)

Με ακρίβεια, µέτρο και εσωτερική αλήθεια

Εκανε πολύ καλά και το ξαναθύµισε στο αθηναϊκό κοινό ο Γιώργος Μεσσάλας, στο µετερίζι του στην οδό Ιουλιανού, στο Σύγχρονο Θέατρο, στην αίθουσα «Αλκυονίς», όπου δίνει κάθε χρόνο τις µικρές και τις µεγάλες του µάχες, µόνος, αβοήθητος, µε βοηθό του µοναδικό ένα επιλεγµένο ρεπερτόριο που δεν υποχωρεί ακόµη και στην κρίση της εποχής, σε φτηνές επιλογές και εύπεπτα εργάκια.

Και αυτή τη φορά µέσα σε έξοχα για τις ανάγκες του έργου σκηνικά, τυπικά εργένικα και φτωχά αλλά και ψυχρά, απάνθρωπα για να τα κατοικήσουν ευαίσθητες ψυχούλες, µε τη µετάφραση του Μπελιέ, τις µουσικές επιλογές του Αλέξη Μεσσάλα, σκηνοθέτησε το έργο µε γοργούς ρυθµούς (η πλήξη των θεατρικών προσώπων δεν πρέπει επ’ ουδενί να προκαλεί πλήξη στον θεατή!), καίρια διαγραφή των χαρακτήρων και λελογισµένη κλιµάκωση των συγκρούσεων.

Ο ίδιος στον ρόλο του Τσάρλι ενσαρκώνει έναν από τους καλύτερους ρόλους του, µε ακρίβεια, µέτρο, λιτότητα και εσωτερική αλήθεια χωρίς υπερβολές και πόζες της ερωτικής ιδιαιτερότητας που, όπως είπα δεν κυριαρχεί ούτε έµµεσα.

Ο Πάνος Χατζηκουτσέληςσε έναν ρόλο που εύκολα µπορεί να κυλήσει σε υπερβολές ή γελοιογραφία κρατάει µιαισορροπία που στηρίζεται σε µια ειλικρίνεια του συγκινησιακού ιστού.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • Παραστάσεις, συνεντεύξεις, κριτική, αφιερώματα και ό,τι συμβαίνει πάνω και κάτω από τις αθηναϊκες θεατρικές σκηνές. Τι παίζεται τώρα στο Λονδίνο και στο Broadway.

  • Αρχείο

  • Εγγραφείτε για να λαμβάνετε στο email σας όλα τα νέα άρθρα.

    Μαζί με 12 ακόμα followers

  • ΕΛΛΗ ΛΑΜΠΕΤΗ-ΔΕΣΠΟΙΝΙΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ

  • wordpress hit counter
Αρέσει σε %d bloggers: