Ο ΣΤΙΧΟΥΡΓΟΣ ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ

 

 

 

 

 

 

 

Ο ΣΤΙΧΟΥΡΓΟΣ ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ

«Άσμα ασμάτων», «Μανούλα μου», «Από το παράθυρό σου», «Μαργαρίτα Μαγιοπούλα», «Δόξα τω Θεώ», «Στρώσε το στρώμα σου», «Ο Έκτορας και η Ανδρομάχη», «Φίλοι και αδέλφια», «Το μεγάλο μας τσίρκο» είναι μερικά μόνο από τα τραγούδια που προέκυψαν στα πλαίσια των θεατρικών και κινηματογραφικών έργων του Ιάκωβου Καμπανέλλη αλλά και μέσα από συνεργασίες με σπουδαίους συνθέτες.

Τη θεατρική σαιζόν 1959-1960 συνεργάζεται για πρώτη φορά με το θίασο της Τζένης Καρέζη. Ανεβάζουν το έργο του «Η γειτονιά των αγγέλων» στο Θέατρο Κοτοπούλη σε σκηνοθεσία δική του και με πρωταγωνιστές τη Τζένη Καρέζη και το Νίκο Κούρκουλο, ενώ στην παράσταση τραγούδησε ο Γιάννης Πουλόπουλος.

Τα τραγούδια της παράστασης, που υπέγραψε μουσικά ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν: «Από το παράθυρό σου», Και Δόξα τω Θεώ, «Στρώσε το στρώμα σου», «Το ψωμί είναι στο τραπέζι».

Την ίδια χρονιά ο Ιάκωβος Καμπανέλλης συνεργάζεται με το Μάνο Χατζιδάκι. Το έργο του «Παραμύθι χωρίς όνομα» (διασκευή του έργου της Πηνελόπης Δέλτα) ανεβαίνει από το θίασο του Βασίλη Διαμαντόπουλου, όπου ακούγονται για πρώτη φορά μεταξύ άλλων «Ο Έκτορας και η Ανδρομάχη» και το «Ρίχνω την καρδιά μου στο ποτάμι».

Δύο ακόμη υπέροχα τραγούδια με τη σφραγίδα τους ήταν το «Μανούλα μου» και «Κυρ Μιχάλη» που συμπεριελήφθησαν στο δίσκο «Οδός Ονείρων» σε ερμηνεία Λάκη Παππά.

Το 1959 επίσης, από την ταινία «Γυμνοί στον ήλιο» με πρωταγωνιστές το Νίκο Κούρκουλο και τη Ζωή Λάσκαρη, σε μουσική Σταύρου Ξαρχάκου, προκύπτει ο δίσκος «Κόσμε αγάπη μου», τα τραγούδια του οποίου ερμήνευσαν η Βίκυ Μοσχολιού, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης και ο Σταμάτης Κόκκοτας, σε στίχους που υπέγραψε ο Ιάκωβος Καμπανέλλης.

Το 1973 το έργο του «Το μεγάλο μας τσίρκο» ανεβαίνει στο Θέατρο Αθήναιον.

Τη μουσική γράφει ο Σταύρος Ξαρχάκος, ενώ μαζί με τη Τζένη Καρέζη και τον Κώστα Καζάκο στην παράσταση πρωταγωνιστεί και ο Νίκος Ξυλούρης. Τα πιο γνωστά τραγούδια από αυτή την παράσταση είναι εκτός από το ομώνυμο, το «Φίλοι και αδέλφια», «Γυάλισαν τα κουμπιά», «Τ΄ αναπλί».  Στην έκδοση του δίσκου, υπήρχαν δύο ακόμη υπέροχα τραγούδια, το «Προσκύνημα» (…Μαρία από τη Σπάρτη, Ορέστη από το Βόλο…) με ερμηνευτή το Νίκο Δημητράτο και το τραγούδι «Ο άσωτος» ερμηνευμένο από τη Τζένη Καρέζη και τον υπόλοιπο θίασο.

1975 και ο «Εχθρός λαός σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου επί σκηνής. Από το δίσκο αυτό ξεχώρισε το τραγούδι «Αρνιέμαι».

Ασφαλώς σημαντική στιγμή για τον Ιάκωβο Καμπανέλλη ήταν όταν, το 1966 ο Μίκης Θεοδωράκης μελοποιεί τέσσερα ποιήματα από το έργο του «Το χρονικό του Μαουτχάουζεν» (όπου περιγράφει όσα έζησε στο στρατόπεδο των Ναζί). Τα ποιήματα «Άσμα ασμάτων», «Ο Αντώνης», «Ο δραπέτης» και «Όταν τελειώσει ο πόλεμος» ερμηνεύτηκαν από τη Μαρία Φαραντούρη.

Οι στίχοι του Ιάκωβου Καμπανέλλη

Άσμα ασμάτων

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Φαραντούρη

Τι ωραία που είν’ η αγάπη μου
με το καθημερνό της φόρεμα
κι ένα χτενάκι στα μαλλιά.
Κανείς δεν ήξερε πως είναι τόσο ωραία.

Κοπέλες του Άουσβιτς,
του Νταχάου κοπέλες,
μην είδατε την αγάπη μου;

Την είδαμε σε μακρινό ταξίδι,
δεν είχε πιά το φόρεμά της
ούτε χτενάκι στα μαλλιά.

Τι ωραία που είν’ η αγάπη μου,
η χαϊδεμένη από τη μάνα της
και τ’ αδελφού της τα φιλιά.
Κανείς δεν ήξερε πως είναι τόσο ωραία.

Κοπέλες του Μαουτχάουζεν,
κοπέλες του Μπέλσεν,
μην είδατε την αγάπη μου;

Την είδαμε στην παγερή πλατεία
μ’ ένα αριθμό στο άσπρο της το χέρι,
με κίτρινο άστρο στην καρδιά.

Τι ωραία που είν’ η αγάπη μου,
η χαϊδεμένη από τη μάνα της
και τ’ αδελφού της τα φιλιά.
Κανείς δεν ήξερε πως είναι τόσο ωραία.

Άμα τελειώσει ο πόλεμος

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Φαραντούρη

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.

Χαρά του κόσμου, έλα στην πύλη
να φιληθούμε μες στο δρόμο
ν’ αγκαλιαστούμε στην πλατεία.

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.

Στο λατομείο ν’ αγαπηθούμε
στις κάμαρες των αερίων
στη σκάλα, στα πολυβολεία.

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.

Έρωτα μες στο μεσημέρι
σ’ όλα τα μέρη του θανάτου
ώσπου ν’ αφανιστεί η σκιά του.

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.

Από το παράθυρό σου

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Τζένη Καρέζη και Νίκος Κούρκουλος

 

Είμαι ένα παιδί της νύχτας
ένας ίσκιος μοναχός
ένα δάκρυ από φεγγάρι
της αυγής ένας καημός

Σ’αγαπώ μα δε θα ‘ρθω
να σε βρω, γιατί το ξέρω
σ’αγαπώ μα δε θα ‘ρθω
το φαρμάκι θα σου φέρω

Από το παράθυρο σου
πέρασε το καλοκαίρι
πέρασε κι η συννεφιά
πέρασε όλη μας η αγάπη
πέρασε όλη μας η πίκρα
πέρασε και η χαρά

Είμαι μια βροχή στον ήλιο
μια φωτιά μες στη βροχή
μια φωνή μες στον αγέρα
μια σιωπή μες στη σιωπή

Σ’αγαπώ μα δε θα ‘ρθω
να σε βρω, γιατί το ξέρω
σ’αγαπώ μα δε θα ‘ρθω
το φαρμάκι θα σου φέρω

Άρια του δούλου

Μουσική: Νίκος Μαμαγκάκης
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Ζωγράφος

Ώ! Μέγα Δία και συντροφία
αβάσταχτη είναι η δυστυχία
να ‘χεις γι’ αφέντη ένα μουρλό,
κι είν’ ασυγχώρητη βλακεία
να του ‘χεις λίγη αδυναμία
και να του λες τ’ είναι σωστό.

Μα έχω να κάνω με χαϊβάνι
άλλα του λέω κι άλλα κάνει,
άλλα του λέω κι άλλα κάνει,
πάει κατ’ ευθείαν στο στραβό.

Έτσι με την καλή καρδιά μου
βρίσκω συνέχεια το μπελλά μου
αχ ριζικό μου δουλικό,
κάθε πρωί ξυπνάει με φούρια
και με μια έμπνευση καινούργια
μες στο λοξό του το μυαλό.

Σήμερα τρέχει από τις έξη
καλά-καλά δεν είχε φέξει
πίσω από ‘ν’ άνθρωπο τυφλό,
πίσω από ‘ν’ άνθρωπο τυφλό.

Μπρος ο τυφλός και πίσω ο αφέντης
και παραπίσω τους εγώ.

Και σας ρωτώ για ποιαν αιτία
εμείς με όρασιν αρτία
να ‘χουμ’ αόμματο οδηγό,
μα ως εδώ και μη παρέκει
άραξα εδώ σ’ αυτό το στέκι
και ρούπι πια δεν το κουνώ,
και ρούπι πια δεν το κουνώ,
και ρούπι πια δεν το κουνώ.

Αρνιέμαι
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση:Βασίλης Παπακωνσταντίνου

Αρνιέμαι αρνιέμαι αρνιέμαι
οι άλλοι να βαστάνε τα σκοινιά
αρνιέμαι να με κάνουν ό,τι θένε
αρνιέμαι να πνιγώ στην καταχνιά.

Αρνιέμαι αρνιέμαι αρνιέμαι
να είσαι συ και να μην είμαι εγώ
που τη δική μου μοίρα διαφεντεύεις
με τη δική μου γη και το νερό.

Αρνιέμαι αρνιέμαι αρνιέμαι
να βλέπω πια το δρόμο μου κλειστό
αρνιέμαι να ‘χω σκέψη που σωπαίνει
να περιμένει μάταια τον καιρό.

Άσπρος τοίχος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Σταύρος Κόκκοτας

Ασπρος τοίχος – άσπρος ήλιος
άσπρο του καλοκαιριού
μαύρα τα ματόκλαδά του
ίσκιοι του μεσημεριού

Μη μου βγαίνεις τέτοιαν ώρα
κι ασβεστώνεις τα σκαλιά
όλα θα σου τα στεγνώσει
ο ασβέστης τα φιλιά

Πέρασαν απ’ το σοκάκι
στάθηκαν στην αντηλιά
ρίξανε δροσιά στις πλάκες
τα κατάμαυρα μαλλιά

Φεύγουν παν αγκαλιασμένοι
κατω στον βαθύ γιαλό
στην σπηλιά που περιμένει
κρύσταλλο είναι το νερό

Πέρα εκεί στο μερημέρι
και στην άσπρη ακρογιαλιά
πίνουμε το καλοκαίρι
μ΄ανοιχτή την αγκαλιά

Αστέρι στο παράθυρο
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Μαρινέλλα

Άλλες ερμηνείες:
Βίκυ Μοσχολιού

Ούτε ματιά κι’ ούτε μιλιά κι’ ούτε φιλί,
ήταν και πάει σαν διαβατάρικο πουλί.

Αστέρι στο παράθυρο να βγείς
και μάζεψε το δάκρυ της αυγής.

Ούτε ματιά κι’ ούτε μιλιά, ώρα καλή,
άλλη καρδιά κι’ άλλα φιλιά μες την αυλή.

Αγάπη μου καινούργια αν μ’ αγαπάς,
μακριά, μακριά, μακριά τώρα με πας.

Αφιέρωμα στο Μάνο
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Σταμάτης Κόκοτας

Το κυπαρίσσι το ψηλό
το χάρτινο φεγγάρι
κι ο Κυρ Αντώνης μοναχός
δική σου η ζωγραφιά

Τραγούδια πήρε η γειτονιά
κι οι δρόμοι τα όνειρά του
κοπέλες μ΄άσπρα σεργιανούν
κι αγόρια με φτερά

Το φίδι στην κρυφή σπηλιά
κι η Τρώισσα στο μπαλκόνι
λευκή αχυβάδα στο γιαλό
σημάδια μυστικά

Ποια παραμύθια περπατάς
ποια μάνα σε ταϊζει
αλάτι, μέλι και ψωμί
κι αθάνατο νερό

Γιατί να ‘ρθείς
Μουσική: Γιάννης Σπανός
Πρώτη εκτέλεση: Καίτη Χωματά
Γιατί να ‘ρθείς
γιατί να ‘ρθείς
αφού ήτανε να φύγεις;
Με τέτοια μάτια
αγάπη μου
να φύγεις πώς μπορείς;

Τι καλοκαίρι αμίλητο
τι καλοκαίρι μόνος
δε σ’ είδα, δε σε φώναξα
λοιπόν γιατί να ‘ρθείς;

Γιατί να ‘ρθείς…

Ο ήλιος ήταν έρημος
ο αγέρας ήταν μόνος
μονάχος ήταν ο ουρανός
μονάχος κι ο γιαλός

Γιατί να ‘ρθείς…

Και πέρασες με τα χρυσά
μαλλιά σου απ’ την καρδιά μου
και γέμισε όνειρα ο γιαλός
κι αγάπη ο ουρανός

Γιατί να ‘ρθείς…

Γυαλίσαν τα κουμπιά

Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης

Γυαλίσαν τα κουμπιά, γυαλίσαν τα γαλόνια
και πήγανε περίπατο με τα κανόνια
πολεμικές ζημιές σε χρυσές δραχμούλες
εκατομμύρια δυο χωριά οι ζωούλες.

Και στο Σουλτάνο μέτρα για να ξεθυμώσει
τη Θεσσαλία πίσω να μας ξαναδώσει
ή τέσσερα ή πέντε εκατομμύρια λίρες.
Κι εσύ στον ήλιο ξάπλωσε και μέτρα ψείρες.

Απ’ τα χρεώγραφά μας θα τα οικονομήσουν
θα δώσουν και θα πάρουν θα καλοκαρδίσουν
οι ξένοι τραπεζίτες και οι κερδοσκόποι
μισοτιμής πουλιούνται του φτωχού οι κόποι.
Και τα δικά τους δάνεια πώς θα ξοφληθούνε
χωρίς συναμεταξύ τους να ενοχληθούνε.

Δόξα τω Θεώ
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Πουλόπουλος

Άλλες ερμηνείες:
Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Κώστας Σμοκοβίτης

Απ’ το πρωί μες στη βροχή
και μέσα στο λιοπύρι
για μια μπουκιά κι ένα ποτήρι
και δόξα τω Θεώ

Παράθυρο για τ’ όνειρο
κι αυλή για το σεργιάνι
ο ίσκιος σου να μη σε φτάνει
και δόξα τω Θεώ

Πέτρα στην πέτρα ολημερίς
χτίζω και δεν σε φτάνω
ήλιε μου πόσο είσαι πάνω
και δόξα τω Θεώ

Δυο αδέρφια

Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Μαρινέλλα

Άλλες ερμηνείες:
Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Δυο αδέρφια αγαπημένα
δυο καλά, καλά παιδιά
παιδιά από σπίτι
με καλή δουλειά
χτυπιούνται δέρνονται
σαν τα σκυλιά

Ανάθεμα την ώρα
την ώρα την κακιά
που εφάνη εκείνη η πλούσια
η πλούσια η ξωτικιά
Θλιμμένη αγάπη και πικρή
πικρή πικρή ματιά

Με τα μάγια ξελογιάζει
το μικρό, μικρό μου αδερφό
τι να, που κόβει το ψωμί στα δυο
το αίμα ανάβει, γίνεται θολό

Και παν και πάνε
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης

Και παν και πάνε
και σ’ αναζητάνε
ώρα τους καλή

Από λιβάδια
μ’ ασφόδελα περνανε
ώρα τους καλή

Παλιά τραγούδια
στ’ αλώνια αχολογάνε
και παν και πάνε
ώρα τους καλή

Τους ακολουθάνε
τ’ αγρίμια που ξυπνάνε
ώρα τους καλή

Την πέτρα στίβουν
χορταίνουν, ξεδιψάνε
ώρα τους καλή

Στη γη και στ’ άστρα
και στα παιδιά μιλάνε
ώρα τους καλή

Καλήν εσπέραν αφεντάδες
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης

Καλήν εσπέραν αφεντάδες, καλώς ορίσατε κυράδες.
Μέλισσες μάζεψαν τη γύρη, την φέρανε στο πανηγύρι.
Οι μέλισσες ζυμώνουν μέλι, ήλιε μου φάε και μην σε μέλει.
Τα φίδια φέραν το φαρμάκι, τα παλικάρια το μεράκι.
Το μπρούσκο βράζει στο βαρέλι, ήλιε μου πιές και μη σε μέλει.
Με όσα κι αν πω κι ό,τι κι αν δείτε, να μη μου παραξενευτείτε.
Όσα χωράνε στην αλήθεια, δεν τα βαστάν τα παραμύθια.

Κελαϊδάνε οι γαϊδάροι και γκαρίζουν τα πουλιά.
Βγάζει κρίνους η τσουκνίδα, σκόρδα η τριανταφυλλιά.
Η πορτοκαλιά κρεμμύδια και καρπούζια η μηλιά.

Θέλω να σ’ έχω και να μ’ έχεις, τα μυστικά μου να κατέχεις.
Τα μάτια σου είναι ο ουρανός μου και το τραγούδι σου ο καημός μου.
Γαλάζια θάλασσα η ποδιά σου, άστρα στολίζουν τα μαλλιά σου.
Ο Αυγερινός σαν πρωτοφέξει, ο ήλιος θά ‘ρθει να σε κλέψει.
Θά ‘χει βιολιά για να χορέψεις και δώρα για να σε πλανέψει.

Βόσκουν βάρκες στο λιβάδι, χορταριάζει ο ουρανός.
Βγαίνει ο ήλιος απ’ τη δύση, κακκαρίζει ο Αυγερινός
και τ’ αυγά κλωσάει ο λύκος, πού ‘καμε ο πετεινός.
Άγιε μου Γιώργη καβαλάρη έβγα ψηλά στο κεφαλάρι,
βάλε και την αρματωσιά σου, καβάλα στ’ άλογο και βιάσου.
Το δράκο χτύπα να σκοτώσεις, την κοπελιά να ‘λευτερώσεις.
Η κοπελιά είναι δική σου κι είναι γλυκιά σαν το ψωμί σου
και δροσερή σαν το κρασί σου, η κοπελιά είναι δική σου.

Κι ήταν που λέτε μια φορά
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Λάκης Παπάς

Κι ήταν που λέτε μια φορά οπού ‘χαμε ένα βασιλιά,
καλό ανθρωπάκι. Έτσι μας άφησ’ η χαρά
κι έτσι μας ήρθε η συμφορά και το φαρμάκι.

Λαχτάρησα μια χώρα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Τζένη Καρέζη

Λαχτάρησα μια χώρα, γυρεύω ένα νησί
που οι άνθρωποι να λενε ό,τι μου λες κι εσύ
Βροχούλα στα μαλλιά σου στα μάτια η χαραυγή
φωνή που σε θηλάζει μια μάνα υπομονή
Να σπείρω ένα χωράφι και κάθε πρωινό
πόση ζωή έχει πάρει να βγαίνω να μετρώ
Θέλω να σε κρατήσω θέλω να σ’ αγαπώ
για όσα έχουν σωπάσει να σκύψω να σου πω.
Και σα θα μεγαλώσεις το λάδι απ’ την ελιά
ίσια να το μοιράζεις στα δώδεκα παιδιά
Να ρίξουν ένα γέλιο να πάει ως την πηγή
να σηκωθούν οι μέρες που καρτερούν εκεί.
Βροχούλα στα μαλλιά σου στα μάτια η χαραυγή
φωνή που σε θηλάζει μια μάνα υπομονή.

Μανούλα μου
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Λάκης Παπάς

Άλλες ερμηνείες:
Χαρούλα Αλεξίου
Μάριος Φραγκούλης
Αλκίνοος Ιωαννίδης
Τάνια Τσανακλίδου
Αχ, τι ντροπή, τέτοια ντροπή
μάνα μου και πως βγαίνει
όσο κι αν τρέξει ο ποταμός
μάνα μου δε την πλένει

Τι να μου κάνουν δάκρυα δυο
και στεναγμοί σαρανταδυό, μανούλα μου
τι κι αν το δάκρυ μου νωπό
βουβό το στόμα και πικρό, μανούλα μου

Και τρέχω κάποιον για να βρω
να με ρωτάει και τον ρωτώ
τι θα γενεί, τι θα γενεί
ποιος θα πονεί, ποιος θα πονεί
μανούλα μου, μανούλα μου

Μαργαρίτα Μαγιοπούλα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Κλειώ Δενάρδου

Άλλες ερμηνείες:
Μαίρη Λίντα
Νίκη Καμπά
Μαργαρίτα Ζορμπαλά
Γιάννης Πάριος

Είχα φυτέψει μια πορτοκαλιά
που την εζήλευε όλη η γειτονιά
Που την εζήλευε όλη η γειτονιά
είχα φυτέψει μια πορτοκαλιά

Αχ, Μαργαρίτα Μαγιοπούλα
Αχ, Μαργαρίτα Μαγιοπούλα
Αχ, Μαργαρίτα μάγισσα

Πρωί-πρωί την πότιζα φιλιά
το δειλινό την πήραν τα πουλιά
Το δειλινό την πήραν τα πουλιά
πρωί-πρωί την πότιζα φιλιά

Μη γυρίσεις πίσω
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Βίκυ Μοσχολιού

Μη γυρίσεις πίσω να κοιτάξεις
κοίταξε στα μάτια και μην κλάψεις
κι έλα να χορέψουμε μαζί
Οπου θέλει ας πάει κι ώρα καλή του
διώξε από το στόμα το φιλί του
ούτε πρώτη αγάπη ούτε στερνή

Το φουστάνι βάλε το καλό σου
μ’ άλλη αγάπη στο παράθυρό σου
θά’ρθει το φεγγάρι να σε βρει
Νά’χα τα χρονάκια σου κυρά μου
πέντε αγάπες μέσα στην καρδιά μου
θα φτεροκοπούσανε μαζί

Μην πιεις νερό
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Κούρκουλος

Άλλες ερμηνείες:
Βίκυ Μοσχολιού

Οι μάνες μπήκανε στις πόρτες
και τα κορίτσια στο στενό
Έλα γλυκέ μου από το δρόμο
που ‘ρχεσαι κάθε δειλινό

Μην πιεις νερό και με ξεχάσεις
μην πιεις νερό της λησμονιάς
Σύνεφο γίνε και σεριάνα
στον ουρανό της γειτονιάς

Πλυμένο το πουκάμισό σου
στολίζει ακόμα την αυλή
Ήταν γλυκό το καλοκαίρι
το ηλιοκαμένο σου κορμί

Μην πιεις νερό ….

Νανούρισμα
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Κοιμήσου τώρα, κλειστ’ τα μάτια
ανάσα μου μοσχοβολιά.
Κήπος βαθύς, γλυκό ποτάμι
στο προσκεφάλι τα μαλλιά.

Ο ύπνος ήρθε και σου φέρνει
κοπάδι κίτρινα πουλιά
μάτια μου
φως των ομματιών μου
μάτια μου
μάτια από μέλι και φιλιά.

Στην πόρτα στέκει τ΄όνειρό σου
κορίτσι μου μην πας μακρυά
εδώ κοντά, γύρω στο σπίτι
εξω στον δρόμο, είν’ ερημιά

Ακόμη πόσο θε να σ΄έχω
δεμένη με χρυσή κλωστή
μάτια μου
φως των ομματιών μου
μάτια μου
κόσμε, αγάπη μου χρυσή.

Ναύτη, γερο-ναύτη
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Λάκης Παππάς

Άλλες ερμηνείες:
Γιώργος Ρωμανός

Άσπρο περιστέρι
πάρε τα όνειρά μου
κι άμε στην ευχή.

Ναύτη γεροναύτη
σάπιο είμαι καράβι
με μισό κουπί.

Άσπρο περιστέρι
μ’ ασημένιο ξάρτι
και χρυσό κουπί.

Τις χαρές μου όλες
φόρτωσα σε σένα
κι ώρα σου καλή.

Ο αδελφός τον αδελφό
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Βασίλης Παπακωνσταντίνου & Τζένη Καρέζη

…απ’ το ’44 κι από το γλυκοχάραμα
ο αδελφός τον αδελφό
με σύμβουλο ένα βρετανό
ποτίζουν αίμα το στενό
με σύμβουλο ένα βρετανό…

…’46 εγύρισε στον σβέρκο μας θρονιάστηκε
κι ο αδερφός τον αδερφό
με σύμβουλο παλατιανό
κανόνια σέρνουν στο βουνό
με σύμβουλο παλατιανό…

…’47 κι ανάθεμα όλα δικά τους τ’ θελαν
κι αδερφός τον αδερφό
με σύμβουλο αμερικανό
χορταίνει νιάτα το βουνό
με σύμβουλο αμερικανό…

…προδότες και δοσήλογοι όλοι καλοδεχούμενοι
πατριώτες και αγωνιστές
στον τοίχο και στις φυλακές
Νταχάου σε ελληνικό νησί
κι ένας σοφός υμνολογεί…

» Η Μακρόνησος είναι ο Παρθενών της συγχρόνου Ελλάδος»

…κι απ’ τα ’54 το μέλλον μας ανθόσπαρτο
το σύστημα έχει οργανωθεί
και ο λαός φακελωθεί
οι σύντροφοι εκτελεστεί
οι πλάκες έχουν πλυθεί…

…μα ένας σοφός ανησυχεί…
«Δεν έχω ανάγκη από ήρωες, θέλω Χίτες σκυλιά λυσσασμένα που να γαυγίζουν»

…Στεριώνουνε της τάξη τους μένουν συναμετάξυ τους
πέρνουν το φόρο απ΄το φτωχό
τον κάνουν δάνειο κρατικό
κεφάλαιο εφοπλιστικό
κεφάλαιο βιομηχανικό…

…ο πλούσιος πλουσιότερος κι ο φτωχός φτωχότερος
η αγροτιά και η εργατιά
τον δρόμο πέρνουν του βοριά
για πρόκοπη στην ξενητιά
και ένας σοφός δοξολογά…

» Η Μετανάστευσης είναι ευλογία δια τον τόπον»

…Σαν Έλληνες περήφανοι σαν Ευρωπαίοι ελεύθεροι
σαν κράτος συνεταιρικό
στο ΝΑΤΟ μέλος εκλεκτό
απ ‘ τον προυπολογισμό
το πιο μεγάλο μερτικό…

…Το πιο μεγάλο μέρτικο το δίνουμε για το στρατό
κι είμαστε κράτος δυνατό
σε εχθρούς και φίλους σεβαστό
κι ακούμε εκείνο το σοφό
να λεει σε ενα αμερικανό…

» Κύριε Πρόεδρε της αμερικανικής βιομηχανίας ραπτομηχανών Singer ηδου ο στρατός σας»

…το σύστημα έχει οργανωθεί
και ο λαός φακελωθεί
οι σύντροφοι εκτελεστεί
οι πλάκες έχουν πλυθεί…

Ο Αντώνης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Φαραντούρη

Άλλες ερμηνείες:
Γιώργος Ζωγράφος

Εκεί στη σκάλα την πλατιά
στη σκάλα των δακρύων
στο Βίνερ Γκράμπεν το βαθύ
το λατομείο των θρήνων

Εβραίοι κι αντάρτες περπατούν
Εβραίοι κι αντάρτες πέφτουν,
βράχο στη ράχη κουβαλούν
βράχο σταυρό θανάτου.

Εκεί ο Αντώνης τη φωνή
φωνή, φωνή ακούει
ω καμαράντ, ω καμαράντ
βόηθα ν’ ανέβω τη σκάλα.

Μα κει στη σκάλα την πλατιά
και των δακρύων τη σκάλα
τέτοια βοήθεια είναι βρισιά
τέτοια σπλαχνιά είν’ κατάρα.

Ο Εβραίος πέφτει στο σκαλί
και κοκκινίζει η σκάλα
κι εσύ λεβέντη μου έλα εδω
βράχο διπλό κουβάλα.

Παίρνω διπλό, παίρνω τριπλό
μένα με λένε Αντώνη
κι αν είσαι άντρας, έλα εδώ
στο μαρμαρένιο αλώνι.

Ο άσωτος

Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Τζένη Καρέζη

Του ασώτου τον γυρισμό
Θέλω να ιστορήσω
Κι όπως τον είδα να τον δω
Και να τον τραγουδήσω

Με την ερμιά μες στην καρδιά
Και το φαρμάκι ζούσε
Κι αν έχει δίκιο ή άδικο
Τον ουρανό ρωτούσε

Πήρα λαούτα και βιολιά
Και παν και τον γυρεύεουν
Κι ολοδρομίς ομολογούν
Και πίνουν και χορεύουν

Γύρισε πίσω ακριβογιέ
Γύρνα συχώρεσέ μας
Το δίκιο που χαλάσαμε
Γύρνα και μοίρασέ μας

Έχει ανοστεύσει το ψωμί
Και το νερό στη βρύση
Έχει τρεις χρόνους ο καλός
ύπνος να με κοιμήσει

Ο λόγος πάει στην ερημιά
Κι η ερημιά ματώνει
Κλαίει για ένα προσκέφαλο
Και κάταστρο σεντόνι

Έλα ακριβέ άσωτε γιε
Έλα δασκάλεψέ μας
Σκύψε να μας ιδείς καλά
Και γλυκομίλησέ μας

Ωχ τι χορός ωχ τι καημός
Ως τι χαρά του κόσμου
Ωχ τι ομορφιά παλικαριού
Και μυρωδιά του δυόσμου

Άσωτος γιος κι ο λογισμός
άσωτος κι ακριβός μας
Σαν ήλιος σαν αυγερινός
Σαν φως των ομματιών μας

Ο δραπέτης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Φαραντούρη
Άλλες ερμηνείες:
Γιώργος Ζωγράφος

Ο Γιάννος Μπερ απ’ το βοριά
το σύρμα δεν αντέχει.
Κάνει καρδιά, κάνει φτερά,
μες στα χωριά του κάμπου τρέχει.

«Δώσε, κυρά, λίγο ψωμί
και ρούχα για ν’ αλλάξω.
Δρόμο να κάνω έχω μακρύ,
πάν’ από λίμνες να πετάξω.»

Όπου διαβεί κι όπου σταθεί
φόβος και τρόμος πέφτει.
Και μια φωνή, φριχτή φωνή
«κρυφτείτε απ’ τον δραπέτη».

«Φονιάς δεν είμαι, χριστιανοί,
θεριό για να σας φάω.
Έφυγα από τη φυλακή
στο σπίτι μου να πάω.»

Α, τι θανάσιμη ερημιά
στου Μπέρτολτ Μπρεχτ τη χώρα.
Δίνουν το Γιάννο στους Ες-Ες,
για σκότωμα τον πάνε τώρα.

Ο Έκτορας κι η Ανδρομάχη
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Λάκης Παππάς

Από το Τρωικό κάστρο η Ανδρομάχη
στον Έκτορα που κίναε για τη μάχη
φώναξε με φωνή φαρμακωμένη:

«Στρατιώτη μου, τη μάχη θα κερδίσει,
όποιος πολύ το λαχταρά να ζήσει.
Όποιος στη μάχη πάει για να πεθάνει,
στρατιώτη μου για πόλεμο δεν κάνει»

Έτσι κι εμένα η κόρη του Γαβρίλη
σαν έφευγα στις 20 τ’ Απρίλη
μου φώναξε ψηλά από το μπαλκόνι:

«Στρατιώτη αν θες τη μάχη να κερδίσεις,
μια κοπελίτσα κοίτα ν’ αγαπήσεις.
Όποιος το γυρισμό του όρκο δεν κάνει,
στρατιώτη μου, τον πόλεμο το χάνει»

Ο εχθρός λαός
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Βασίλης Παπακωνσταντίνου

Ήταν πατριώτη ένας λαός
ένας μεγάλος τοπικός εχθρός.

Θέλανε νά ‘χουν όλοι το σπιτάκι τους
καθημερινά το μεροκαματάκι τους
νά ‘χουν ακόμα κι άμα θα κακογεράσουν
μια συνταξούλα για να μην πεινάσουν.

Νιώθεις πατριώτη τι εχθρός
ήταν τούτος ο παλιολαός…

Θέλανε να μην περπατούν στα τέσσερα
να σκέφτονται και να μιλούν ελεύθερα
να κυβερνάει αυτός που θά ‘χουνε διαλέξει
κανένας πια να μην τους κοροϊδέψει.

Νιώθεις πατριώτη τι εχθρός
ήτανε τούτος ο παλιολαός…

Θέλαν το νόμο φίλο κι όχι φύλακα
να μη φοβούνται πια τον χωροφύλακα
την περηφάνια τους κανείς να μην πληγώνει
ούτε την πόρτα τους να ξεκλειδώνει.

Νιώθεις πατριώτη τι εχθρός
ήτανε τούτος ο παλιολαός…

Όνειρα χίλια μέσα στο κεφάλι τους
τ’ αποθηκεύανε στο προσκεφάλι τους.
Χρόνια καλύτερα ελπίζανε να ‘ρθούνε
το σήμερα οι ληστές δεν εχτιμούνε.

Νιώθεις πατριώτη τι εχθρός
ήταν τούτος ο παλιολαός…

Ο κυρ Μιχάλης
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Λάκης Παππάς

Άσπρισ’ η κούτρα σου Μιχάλη
αλλά μυαλό, αλλά μυαλό
δεν λέει να βάλει.

Μωρ’ λένε «όχι» στους πολλούς,
τα βάζουνε με τους τρελούς
Μιχάλη μου, κύριε Μιχάλη μου;

Κράτα το στόμα σου κλειστό
κράτα για σε,κράτα για σένα
το σωστό.

Κι άσε με εμένα τον κουτό
κατα πως θέλω να γελώ
το χάλι μου κύριε Μιχάλη μου.

Ο μπροστάρης
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης

Σήμερα σε είδα κι αναγάλιασα
εσένα που σε βύζαξαν οι Μοίρες.
Όνειρο κι ελπίδες το στεφάνι μου
που σε στόλισα μπροστάρη μου.
Σήμερα σε είδα.

Γύρισε ν’ ανοίξεις τις πόρτες
τις μεγάλες που κλείσανε μια νύχτα.
Μάζεψε το σπόρο από τ’ αλώνια
τα μαρμαρένια και σπείρε τα καρπερά χωράφια
ακρίτες ν’ αναστηθούν καβαλάρηδες.

Όνειρο κι ελπίδες το στεφάνι μου
που σε στόλισα μπροστάρη μου.
Γύρισε ν’ ανοίξεις τις πόρτες
τις μεγάλες που κλείσανε μια νύχτα.

Ο ξεριζωμός
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Τζένη Καρέζη

Μαρμαρωμένε βασιλιά, τι όνειρο, τι παγανιά
ο τάφος σου άδειος και σε μια γωνιά
μια χούφτα λόγια, αδιάβαστα χαρτιά.
Μαρμαρωμένε βασιλιά τι όνειρο, τι παγανιά
αντί για σε αναστήθηκε η Τουρκιά η Πόλη πάει
και η Σμύρνη στη φωτιά, διπλοχαμένη Αγιά Σοφιά
στερνή φωνή στην ερημιά την Προύσσα καίνε
και στο Αϊβαλί σταυρός αγκάθι ξύδι και χολή.
Χαμένη γη και προσφυγιά τα πόδια εδώ, αλλού η καρδιά
κομμάτια μου ψάχνω να βρω να κάνω ρίζα να ξανασταθώ
και να φωνάξω με φωνή που να ματώσουν οι ουρανοί
όλοι μας σφάζαν και μας πνίγανε μαζί,
Εγγλέζοι, Γάλλοι κι Αμερικανοί.

Μαρμαρωμένε βασιλιά, τι όνειρο τι παγανιά
μες του πετρέλαιου τη δροσοσπηλιά
να σ’ αναστήσω ήρθα μ’ όνειρα παλιά
πέτρινε πεθαμένε βασιλιά.

Κατακαημένο Αϊβαλί και παινεμένο Αϊδίνι
χαροκαμένο Εσκή Σεχήρ αρχοντοπούλα Σμύρνη.
Κλάψτε για το Καραχισάρ και για τα Μοσχονήσια,
δουλεύει ο Χάρος στα Βουρλά κι ο θάνατος στην Προύσσα.
Από πού παν στο Κασαμπά στην Πάρσα και στ’ Αξάρι
δεν πάνε πια στην Αμισσό στο Ακχισάρ ή στο Αξάρι.

Ο Σιδεράς
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Λάκης Παππάς

Ώρα κακή στο σιδερά, κακό έστησε καρτέρι
κι ο μάστορης το δίκιο του ζητά κι ας το ξέρει
κάλλιο το χέρι να χτυπά σε δίκοπο μαχαίρι.

Μωρ’ είναι δύσκολο πολύ να βγεί η αλήθεια στο κλαρί
σαν πρωτοπέταχτο πουλί και να λαλεί και να λαλεί
μωρ’ είναι δύσκολο πολύ να βγει η αλήθεια στο κλαρί

Οδυσσέας
Μουσική: Γιάννης Σπανός
Πρώτη εκτέλεση: Μιχάλης Βιολάρης

Σειρήνες πάνε κι έρχονται
στο τσίλικο καράβι
και τραγουδάνε με γλυκιά
φωνή στον Οδυσσέα:

Ιθάκες τρων τα νιάτα σου
γριές τη δύναμή σου
μαζί μας έλα στην κρυφή
σπηλιά τη μαγεμένη

Ναύτες συντρόφοι δέστε με
διπλά τριπλά στο ξάρτι
ν’ ακούω τι λένε να χαρώ
μαζί τους να μην πάω

Οι ναύτες τονε δένουνε
χαρούμενοι στο ξάρτι
κι ύστερα παίρνουν αγκαλιά
τις όμορφες σειρήνες

Ναύτες προδότες λύστε με
και πάρτε με μαζί σας
με τις σειρήνες τις μικρές
στην άμμο να χαρούμε

Δεμένο τον αφήσανε
τον Οδυσσέα στο ξάρτι
ν’ ακούει το γλέντι στο γιαλό
μαζί τους να μην πάει

 

Οι Μεγαλέξανδροι

Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Σταμάτης Κόκοτας

Στα χρόνια τα δεκάξι
ο Μεγαλέξανδρος
στον πόλεμο ξεκίνησε να πάει

Την όμορφη γοργόνα
την αγάπη του
στην αμμουδιά που παίζαν χαιρετάει

Στα ξένα που γυρίζει
ο Μεγαλέξανδρος
μπλέκει με την πριγκίπισσα Ρωξάνη

Στην όμορφη γοργόνα
ούτε ένα μήνυμα
ούτε ένα «γεια σου» μακρινό δεν φτάνει

Τριαντατριών χρονών
ο Μεγαλέξανδρος
στα Σούσα αφού αγάπησε πεθαίνει

Η όμορφη γοργόνα
που δεν τό’μαθε
στην αμμουδιά την παιδική προσμένει

Κι όποιος γουστάρει πάει
για Μεγαλέξανδρος
«καλή μου, ξαναγύρισα» της λέει

Στην όμορφη αγκαλιά της
ξημερώνεται
Κι απ’ την χαρά της, τραγουδάεικαι κλαίει

Η τύχη μας μεγάλη
κι ας είναι κάλπικη
Αρίσταρχε, Χαράλαμπε, Μανώλη
Δημήτρη, Παναγιώτη….
τη βολέψαμε
Για Μεγαλέξανδροι
περνάμε όλοι

Πόσο μικρός είναι ο άνθρωπος
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Σταμάτης Κόκοτας

Πόσο μικρός είναι ο άνθρωπος
κι ο πόνος τι μεγάλος
πόσο είναι ο κόσμος έρημος
σαν δεν σε νοιώθει ο άλλος.

Πόρτα κλειστή με σιδεριά
διπλά μανταλωμένη
Βρύση χωρίς σταλιά νερό
βρύση μαρμαρωμένη

Ελα πάλι, και δώσε μου το χέρι
μια γωνιά, να μπω να ζεσταθώ

Στάλα βροχής ο άνθρωπος
στέρνα γεμάτη ο πόνος
δρόμος ο κόσμος έρημος
κάθε διαβάτης μόνος.

Φύλακες με νεκρή ματιά
παράδεισος χαμένος
κήπος που γίνηκε όνειρο
κήπος παραμυθένιος.

Προσκύνημα
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Τζένη Καρέζη & Νίκος Δημητράτος

Πάμε κι εμείς στην αυλή του φθινοπώρου
πίσω απ’ τα πετρωμένα στάχυα του καλοκαιριού
πάμε κι εμείς στα παιδιά που κοιμήθηκαν
κάτω απ’ τα ματωμένα νύχια του περιστεριού
πάμε να δεις στην αυλή που μεγάλωσαν
Δυο παιδιά ερωτευμένα
δυο παιδιά του χαμού

Ορέστη απ’ το Βόλο
Μαρία απ’ τη Σπάρτη
γυρεύω το γιο μου
Μαρία απ’ τη Σπάρτη
Ορέστη απ’ το Βόλο
την κόρη μου θέλω

Δυο παιδιά ερωτευμένα
δυο παιδιά του Χαμού

Ορέστη απ’ το Βόλο
Μαρία απ’ τη Σπάρτη
γυρεύω το γιο μου
Μαρία απ’ τη Σπάρτη
Ορέστη απ’ το Βόλο
την κόρη μου θέλω

Ρίχνω την καρδιά μου στο πηγάδι
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Λάκης Παππάς

Ρίχνω την καρδιά μου στο πηγάδι
να γενεί νερό να ξεδιψάσεις

Σπέρνω την καρδιά μου στο λιβάδι
να γενεί ψωμάκι να χορτάσεις

Στη φωτιά τη ρίχνω την καρδιά μου
τα χεράκια σου έλα να ζεστάνεις

Στον αγέρα ρίχνω την καρδιά μου
να γενεί δροσούλα ν’ ανασάνεις

Στην ποταμιά σωπαίνει το κανόνι
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Λάκης Παππάς

Άλλες ερμηνείες:
Καίτη Χωματά
Αλκίνοος Ιωαννίδης & Μανώλης Λιδάκης

Στην ποταμιά
σωπαίνει το κανόνι
στην ερημιά
φτεροκοπάει ένα αηδόνι

Πετούν τα παλιομάχαιρα με χαρές και πάνε
πετούν τα παλιομάχαιρα,
οι γειτονιές αχολογάνε

Γελά ο Θεός
στο φως τ’ αποσπερίτη
χαμογελά
στο δρόμο για το σπίτι

Στρώσε το στρώμα σου
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Κούρκουλος & Βαγγέλης Σειληνός

Άλλες ερμηνείες:
Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Γιάννης Πουλόπουλος
Κώστας Σμοκοβίτης

Ο δρόμος είναι σκοτεινός
ώσπου να σ’ ανταμώσω
ξεπρόβαλε μεσοστρατίς
το χέρι να σου δώσω

Στρώσε το στρώμα σου για δυο
για σένα και για μένα
ν’ αγκαλιαστούμε απ’ την αρχή
ναν’ όλα αναστημένα

Σ’ αγκάλιασα μ’ αγκάλιασες
μου πήρες και σου πήρα
χάθηκα μες στα μάτια σου
και στη δική σου μοίρα

Μέσα στις ίδιες γειτονιές
έρημος ζητιανεύω
ό,τι μαζί σού σκόρπισα
γυρνώ και το γυρεύω

Τ’ Ανάπλι
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης

Τρία καράβια φέρανε ξανθό κρασί στ’ Ανάπλι.
Καράβια δώστε μου ξανθό κρασί να ξεδιψάσω
φέρτε την κούπα τη χρυσή και τ’ αργυρό λαήνι
πίνω απ’ την κούπα την χρυσή και μέθυσεν η κούπα.
Απ’ το λαήνι ξεδιψώ, μεθά και το λαήνι
γνέφω του ήλιου για να πιει κι αυτός να ξεδιψάσει.

Πίνει κι ο ήλιος ο καλός, ζαλίζεται και πέφτει.
Πάω στο λιβάδι για χορό, χορεύει το λιβάδι
κι ένα πουλί, μικρό πουλί γλυκολαλεί και λέει:
Στη γης αδειάστε το κρασί και σπάστε το λαήνι,
να δροσιστεί κι η κλεφτουριά που ξάπλωσε στα χόρτα
χωρίς χεράκια για να πιει, πόδια για να χορέψει.

Τ’ απόγεμα
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Πώς έγινε το δράμα
εμένα ακούτε
το είδα με τα μάτια μου
Ανέβηκαν το δρόμο χέρι χέρι
και στάθηκαν εδώ
Τι λέγανε δεν ξέρω
όμως ο ήλιος
τα μάγουλά τους φλόγιζε – τα χέρια
Η μάνα μου τους βλέπει και τρομάζει
έρημα νειάτα – νειάτα περιστέρια
Ο άλλος τότε μπαίνει ανάμεσά τους
φωνή πικρή τ’ απόγεμα ραϊζει
στις πλάκες γονατίζει χτυπημένος
να το σημάδι, ακόμα ξεχωρίζει
Εξήγηση να δώσω μη ζητάτε
εγώ ξέρω μονάχα αυτό που είδα
Οι δυο ήταν μαζί – ο άλλος μόνος
στα σκαλοπάτια περπατούσε ο πόνος

Τα ρολόγια
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Κούρκουλος

Άλλες ερμηνείες:
Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Και τώρα πώς να σταματήσω
τα ρολόγια
και πώς να κάνω
τον ήλιο να μην βγει
Και πώς να μην τελειώσει
ετούτη η νύχτα
αχ!

Και τώρα πώς να σταματήσω
το σκοτάδι
και πώς να κάνω
την Πούλια να μην βγει
και πώς να μη τελειώσει
ετούτη η νύχτα
αχ!

Το μεγάλο μας τσίρκο
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης

Μεγάλα νέα φέρνω από κει πάνω
περίμενε μια στάλα ν’ ανασάνω
και να σκεφτώ αν πρέπει να γελάσω,
να κλάψω, να φωνάξω, ή να σωπάσω.
Οι βασιλιάδες φύγανε και πάνε
και στο λιμάνι τώρα, κάτω στο γιαλό,
οι σύμμαχοι τους στέλνουν στο καλό.
Καθώς τα μαγειρέψαν και τα φτιάξαν
από ξαρχής το λάκκο τους εσκάψαν
κι από κοντά οι μεγάλοι μας προστάτες,
αγάλι-αγάλι εγίναν νεκροθάφτες
και ποιος πληρώνει πάλι τα σπασμένα
και πώς να ξαναρχίσω πάλι απ’ την αρχή
κι ας ήξερα τουλάχιστον γιατί.

Το ριζικό μου ακόμα τι μου γράφει
το μελετάνε τρεις μηχανορράφοι.
Θα μας το πουν γραφιάδες και παπάδες
με τούμπανα, παράτες και γιορτάδες.
Το σύνταγμα βαστούν χωροφυλάκοι
και στο παλάτι μέσα οι παλατιανοί
προσμένουν κάτι νέο να φανεί.
Στολίστηκαν οι ξένοι τραπεζίτες,
ξυρίστηκαν οι Έλληνες μεσίτες.
Εφτά ο τόκος πέντε το φτιασίδι,
σαράντα με το λάδι και το ξύδι
κι αυτός που πίστευε και καρτερούσε,
βουβός φαρμακωμένος στέκει και θωρεί
τη λευτεριά που βγαίνει στο σφυρί.

Λαέ μη σφίξεις άλλο το ζωνάρι,
μην έχεις πια την πείνα για καμάρι.
Οι αγώνες πούχεις κάνει δεν φελάνε
το αίμα το χυμένο αν δεν ξοφλάνε.
Λαέ μη σφίξεις άλλο το ζωνάρι,
η πείνα το καμάρι είναι του κιοτή,
του σκλάβου που του μέλλει να θαφτεί.

Το Συμβούλιο
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Μίκης Θεοδωράκης

Θα βγουν από παλιές φωτογραφίες
θα κατέβουν από λιθογραφίες
με σκονισμένες φυσιογνωμίες
και παραγνωρισμένες αμαρτίες.

«Όχλο» και πάλι θα σε πούνε
κι «οχλοκρατία» τη θέλησή σου
«αναρχικά» τα όνειρά σου
και «αναρχία» τη φωνή σου
λεβέντη πάρε με μαζί σου.

Θά ‘ρθει η παραπαίουσα ευφυΐα
η λατρευτή του παλατιού φοβία
η καθώς πρέπει δεοντολογία
και η πανταχού παρούσα καπηλεία.

«Όχλο» και πάλι θα σε πούνε
κι «οχλοκρατία» τη θέλησή σου
«αναρχικά» τα όνειρά σου
και «αναρχία» τη φωνή σου
λεβέντη πάρε με μαζί σου.

Το τραγούδι της γκιλοτίνας
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Θίασος

Εξοχότατοι και εκλαμπρότατοι απεσταλμένοι εξ Αθηνών.
Εξ ονόματος των συγχωριανών μου και με δάκρυα βαθυτάτης …χαράς,
σας εύχομαι το καλώς ήρθατε. Είναι πτωχά τα λόγια για να εκφράσω
την ευγνωμοσύνην μας δια την τιμή οπού μας κάνατε
να μας φέρετε κι εδώ την ξακουστή…γκιλοτίνα !
Με τη γκιλοτίνα συγχωριανοί θα έχομεν από δω και μπρος …γλυκύτερον θάνατον !

Μας την στείλανε οι ξένοι φίλοι που μας αγαπούν
και δεν παύουνε με κάθε τρόπο να μας βοηθούν.
Μηχανές και εφευρέσεις για συλλήψεις και εκτελέσεις.

Κάνεις πρώτα το σταυρό σου, γονατίζεις στο σκαμνί,
βάζεις δώθε το λαιμό σου λευτερώνουν το σκοινί
και ώσπου να πεις πιπέρι το κεφάλι στο πανέρι.

Κόψανε πολλούς στη Μάνη και στου Βάλτου τα χωριά,
φωνακλάδες καπετάνιους πειναλέα κλεφτουριά,
μερδικό το σκυλολόι γύρευε απ’ το αφεντολόι.

Και ξεχνάμε πως εκείνοι που ‘ρθαν από τη Φραγκιά,
που ‘ρθαν από το Φανάρι κι από τη Μολδοβλαχιά
και φοράνε ρεντικότες τρώνε πετεινούς και κότες.
Άκου, βλέπε, σώπα, μάθε όποιος θέλει τα πολλά
χάνει ο δόλιος και τα λίγα που δεν τα ‘βρισκε καλά.
Στο καμάρι το παιδί σου τέτοια να ‘ναι η συμβουλή σου.

Τώρα πάνε για τ’ Ανάπλι και για την Τροπολιτσά,
όπου βγήκανε αντάρτες και το ρίξαν στην κλεψιά.
Ζήτω η Ελευθερία. Ζήτω η Ελευθεριά.

Το Χάρο τον αντάμωσα
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Το Χάρο τον αντάμωσα
ένα Σαββάτο βράδυ
Είχα σχολάσει απ’τη δουλειά, απ’ τη δουλειά
και στου σπιτιού μου τα σκαλιά
τον βρήκε το σκοτάδι

Κρύο νερό δε ζήτησε
ούτε ψωμί να φάει
Τα νιάτα μου εζήλεψε, εζήλεψε
κι ο ήλιος σαν βασίλεψε
ήρθε για να με πάρει

Χάρε, κι αν είσαι μερακλής
παράτα με να ζήσω
γιατί έχω μανούλα κι αδερφή, αχ κι αδερφή
κι αγάπη στην καρδιά κρυφή
που δεν μπορώ ν’ αφήσω

Το ψωμί είναι στο τραπέζι
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Γιάννης Πουλόπουλος

Το ψωμί είναι στο τραπέζι
το νερό είναι στο σταμνί
το σταμνί στο σκαλοπάτι
δώσε του ληστή να πιει

Το ψωμί είναι στο τραπέζι
το νερό είναι στο σταμνί
το σταμνί στο σκαλοπάτι
δώσε του Χριστού να πιει

Δώσε μάνα του διαβάτη
του Χριστού και του ληστή
δώσε μάνα να χορτάσει
δωσ’ του αγάπη μου να πιει

Του χωρισμού
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Βασίλης Παπακωνσταντίνου

Μην παντρευτείς τη μοναξιά
μην πάρεις το σκοτάδι
τραγούδα πάλι κάθε βράδυ
και φέρνε με κοντά.

Βάλε σημάδι εσπερινό
τ’ άστρο που μου ‘χεις δώσει
το βλέμμα μου θα σ’ ανταμώσει
ψηλά στον ουρανό.

Τρίκλωνη μόνη σιδεριά
δράκοι που φοβερίζουν
αυτά μονάχα μας χωρίζουν
ανάσα μου γλυκιά.

Όσα η αγάπη μας χωρά
καλή μου μην τ’ αρνιέσαι
την άνοιξη στον κήπο δέσε
και κοίταζε μακριά.

Τραγούδι της σημαίας
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Λάκης Παππάς

Τώρα σημαία μου το αίμα
και λάβαρο η λαβωματιά
Ρίξε μου το στερνό σου βλέμμα
αίμα στην άδεια μου καρδιά

Όχι ποτέ μου δεν σε δίνω
στρατιώτη μου στην ξενιτιά
Τραγούδι και χορό εγώ στήνω
για σε στην ακροποταμιά

Φίλοι κι αδέλφια
Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης

Φίλοι κι αδέλφια, μανάδες, γέροι και παιδιά
στα παραθύρια βγείτε και θωρείτε
ποιοι περπατούν στα σκοτεινά και σεργιανούνε στα στενά
φίλοι κι αδέλφια, μανάδες, γέροι και παιδιά.
Γράφουν σημάδια, μηνύματα στο βασιλιά
σα δε φωνάξεις έβγα να το γράψεις
να μην σ’ ακούσουν τα σκυλιά βγάλε φωνή χωρίς μιλιά
σημάδια και μηνύματα στο βασιλιά.

Ήταν στρατιώτες, καπεταναίοι και λαϊκοί,
όρκο σταυρώσαν πάνω στο σπαθί τους
η λευτεριά να μην χαθεί, όρκο σταυρώσαν στο σπαθί
καπεταναίοι, στρατιώτες, λαϊκοί.
Κι όπου φοβάται φωνή ν’ ακούει απ’ το λαό
σ’ έρημο τόπο ζει και βασιλεύει,
κάστρο φυλάει ερημικό, έχει το φόβο φυλαχτό
όπου φωνή φοβάται ν’ ακούει απ’ το λαό.

Γη παιδεμένη με σίδερο και με φωτιά,
για κοίτα ποιον σου φέρανε καημένη
να σ’ αφεντεύει από ψηλά, τα κρίματά σου είναι πολλά,
γη που το σίδερο παιδέψαν κι η φωτιά.
Καίει το φυτίλι, ξεθηκαρώνουν τα σπαθιά,
κάνουν βουλή συντακτική και γράφουν
το θέλημά τους στα χαρτιά κι η κοσμοθάλασσα πλατιά,
κάνουν βουλή, ξεθηκαρώνουν τα σπαθιά.

Τρεις του Σεπτέμβρη μανάδες, γέροι και παιδιά
στα παραθύρια βγείτε και θωρείτε
τι φέρνουνε στον βασιλιά, βαθιά γραμμένο στα χαρτιά
τρεις του Σεπτέμβρη μανάδες, γέροι και παιδιά

Τρεις του Σεπτέμβρη μανάδες, γέροι και παιδιά
στα παραθύρια βγείτε και θωρείτε
ποιοι περπατούν στα σκοτεινά και σεργιανούνε στα στενά,
τρεις του Σεπτέμβρη μάνες, γέροι και παιδιά.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • Παραστάσεις, συνεντεύξεις, κριτική, αφιερώματα και ό,τι συμβαίνει πάνω και κάτω από τις αθηναϊκες θεατρικές σκηνές. Τι παίζεται τώρα στο Λονδίνο και στο Broadway.

  • Αρχείο

  • Εγγραφείτε για να λαμβάνετε στο email σας όλα τα νέα άρθρα.

    Μαζί με 12 ακόμα followers

  • ΕΛΛΗ ΛΑΜΠΕΤΗ-ΔΕΣΠΟΙΝΙΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ

  • wordpress hit counter
Αρέσει σε %d bloggers: